معرفی رشته دندانپزشکی؛ مسیر تحصیل، بازار کار، درآمد و دانشگاه‌ها
رشته دندانپزشکی یکی از محبوب‌ترین رشته‌های گروه تجربی است. در این مقاله مسیر تحصیل ۶ ساله، مراحل دانشگاه، بازار کار، درآمد، تخصص‌ها، دانشگاه‌های ارائه‌دهنده و واقعیت‌های این رشته را بررسی کرده‌ایم.
معرفی رشته دندانپزشکی
معرفی رشته دندانپزشکی؛ مسیر تحصیل، بازار کار، درآمد و دانشگاه‌ها
دندانپزشکی یکی از پرطرفدارترین رشته‌های گروه تجربی است؛ رشته‌ای که معمولاً اسم آن کنار پزشکی و داروسازی دیده می‌شود و برای خیلی از داوطلبان جزو انتخاب‌های اصلی است.
اما دندانپزشکی فقط درس خواندن درباره دندان‌ها یا داشتن یک مطب شخصی نیست. بخش بزرگی از این رشته عملی است و دانشجو باید بتواند ساعت‌ها با تمرکز بالا روی فضای بسیار کوچکی کار کند، با بیمار ارتباط داشته باشد و به‌مرور مهارت دست خود را افزایش دهد.
از طرف دیگر، درآمد دندانپزشکی می‌تواند مناسب باشد، اما برخلاف چیزی که گاهی در فضای مجازی دیده می‌شود، درآمد بالا از همان روز اول فارغ‌التحصیلی تضمین‌شده نیست. مهارت، شهر محل کار، تعداد بیمار، نوع فعالیت، تخصص و حتی هزینه تجهیزات و مواد مصرفی روی درآمد نهایی تأثیر دارند.
در این مقاله می‌خواهیم رشته دندانپزشکی را از دید یک داوطلب انتخاب رشته بررسی کنیم؛ از سال‌های دانشگاه و کار در کلینیک گرفته تا بازار کار، درآمد، تخصص‌ها و دانشگاه‌هایی که این رشته را ارائه می‌کنند.
رشته دندانپزشکی چیست؟
دندانپزشکی یکی از رشته‌های علوم پزشکی است که با پیشگیری، تشخیص و درمان بیماری‌های دهان، دندان و بخش‌هایی از فک و صورت ارتباط دارد.
یک دندانپزشک عمومی بعد از فارغ‌التحصیلی می‌تواند بسیاری از درمان‌های رایج مثل ترمیم دندان، درمان ریشه در موارد مناسب، کشیدن دندان، جرم‌گیری، بعضی درمان‌های پروتزی و خدمات پیشگیرانه را انجام دهد.
اما چیزی که دندانپزشکی را با بسیاری از رشته‌های دانشگاهی متفاوت می‌کند، ترکیب همزمان چند مهارت است:
دانش پزشکی و علوم پایه
مهارت عملی و کار با دست
دقت و تمرکز بالا
ارتباط مناسب با بیمار
تصمیم‌گیری بالینی
توانایی کار با تجهیزات و مواد مختلف
به همین دلیل ممکن است دانش‌آموزی از نظر درسی بسیار قوی باشد، اما لزوماً از فضای واقعی دندانپزشکی لذت نبرد.
تحصیل دندانپزشکی چند سال طول می‌کشد؟
دوره دکترای عمومی دندانپزشکی معمولاً حدود ۶ سال طول می‌کشد.
البته دانشگاه را نباید به شکل شش سال کاملاً مشابه تصور کنید. جنس درس‌ها و زندگی دانشجو در سال‌های ابتدایی با سال‌های پایانی تفاوت زیادی دارد.
در ابتدای مسیر، بیشتر با درس‌های علوم پایه روبه‌رو هستید و هرچه جلوتر می‌روید، آموزش عملی جدی‌تر می‌شود تا در نهایت بخش زیادی از زمان دانشجو در محیط‌های آموزشی و درمانی دانشکده سپری شود.
مرحله اول؛ علوم پایه
سال‌های ابتدایی دندانپزشکی تا حد زیادی صرف آشنایی با ساختار و عملکرد بدن می‌شود.
درس‌هایی مانند:
آناتومی
فیزیولوژی
بافت‌شناسی
جنین‌شناسی
بیوشیمی
میکروب‌شناسی
ایمنی‌شناسی
آسیب‌شناسی
در این مرحله دیده می‌شوند.
یعنی اگر تصور می‌کنید از روز اول دانشگاه یونیت دندانپزشکی جلوی شما قرار می‌گیرد و مشغول درمان دندان می‌شوید، واقعیت این‌طور نیست.
دانشجو ابتدا باید پایه علمی لازم برای ورود به بخش‌های تخصصی‌تر را به دست بیاورد.
بعد از گذراندن بخش مربوط به علوم پایه نیز دانشجویان مطابق مقررات آموزشی باید مرحله آزمون جامع علوم پایه را پشت سر بگذارند تا بتوانند مسیر آموزشی بعدی را ادامه دهند.
مرحله پری‌کلینیک؛ قبل از اینکه بیمار واقعی داشته باشید
یکی از بخش‌های جذاب‌تر دندانپزشکی از جایی شروع می‌شود که دانشجو کم‌کم وارد فضای عملی می‌شود.
اما قرار نیست اولین تمرین شما روی دندان یک بیمار واقعی باشد.
در دوره‌های عملی و پری‌کلینیک، دانشجو بسیاری از مهارت‌ها را ابتدا روی مدل‌ها، دندان‌های آموزشی یا محیط‌های شبیه‌سازی‌شده تمرین می‌کند.
مثلاً باید یاد بگیرد:
ابزارهای دندانپزشکی را بشناسد.
با مواد مختلف کار کند.
فرم و ساختمان دندان را بشناسد.
تراش مناسب انجام دهد.
اصول ترمیم را تمرین کند.
کنترل مناسبی روی حرکت دست خود داشته باشد.
اینجاست که خیلی از دانشجویان تازه متوجه می‌شوند دندانپزشکی تا چه اندازه به مهارت دست و تمرین مداوم وابسته است.
ممکن است یک دانشجو مطالب نظری را خیلی سریع یاد بگیرد ولی برای انجام یک کار عملی ساده چندین بار تمرین نیاز داشته باشد؛ این اتفاق کاملاً طبیعی است.
مرحله کلینیک؛ وقتی بیمار واقعی وارد ماجرا می‌شود
با پیشرفت دوره، دانشجو وارد بخش‌های بالینی می‌شود و زیر نظر استاد روی بیماران واقعی کار می‌کند.
این مرحله شاید مهم‌ترین تفاوت دوران دندانپزشکی با بسیاری از رشته‌های دانشگاهی باشد.
دانشجو باید علاوه بر دانش علمی، یاد بگیرد چگونه بیمار را معاینه کند، طرح درمان مناسب انتخاب کند و درمان را با دقت انجام دهد.
در سال‌های بالاتر ممکن است با بخش‌هایی مانند این‌ها روبه‌رو شوید:
ترمیمی
درمان ریشه
پروتز
جراحی
پریودانتیکس یا بیماری‌های لثه
دندانپزشکی کودکان
ارتودنسی
بیماری‌های دهان
رادیولوژی دهان و فک و صورت
بنابراین بخش مهمی از دوران دانشجویی شما دیگر فقط کلاس و امتحان نیست.
گاهی باید بیمار پیدا کنید، کار بالینی خود را کامل کنید، گزارش ارائه دهید و ساعت‌های زیادی را در دانشکده بگذرانید.
یک روز دانشجوی دندانپزشکی چگونه می‌گذرد؟
این موضوع به ترم و دانشگاه بستگی دارد.
در سال‌های اول ممکن است برنامه شما بیشتر شامل کلاس‌های نظری، آزمایشگاه و مطالعه باشد.
اما در سال‌های بالاتر شرایط تغییر می‌کند. ممکن است صبح وارد دانشکده شوید، بیمار داشته باشید، چند ساعت روی یک درمان کار کنید و بعد از آن هم کلاس نظری یا کارهای مربوط به بخش را انجام دهید.
بعضی درمان‌ها نیز برخلاف تصور بیرونی، در مدت کوتاهی تمام نمی‌شوند.
دندانپزشکی کاری است که در آن چند میلی‌متر می‌تواند اهمیت داشته باشد. به همین دلیل دانشجو باید به کار دقیق و گاهی طولانی عادت کند.
برای دندانپزشکی باید دست خوبی داشته باشیم؟
مهارت دست در این رشته مهم است.
اما قرار نیست قبل از ورود به دانشگاه یک دندانپزشک حرفه‌ای باشید.
بخش زیادی از مهارت‌های دستی طی تمرین‌های دانشگاهی ایجاد می‌شوند.
چیزی که اهمیت بیشتری دارد این است که از کارهای ظریف فراری نباشید و حاضر باشید برای بهتر شدن یک مهارت بارها تمرین کنید.
کسی که از انجام کارهای دقیق لذت می‌برد و برای رسیدن به نتیجه خوب صبر دارد، معمولاً ارتباط بهتری با بخش عملی دندانپزشکی برقرار می‌کند.
یک آزمایش ساده برای شناخت خودتان
به کارهایی فکر کنید که نیاز به تمرکز و ظرافت دارند.
اگر معمولاً از ساختن، طراحی کردن، کار با ابزارهای کوچک یا انجام کارهای دقیق لذت می‌برید، این ویژگی می‌تواند برای دندانپزشکی مفید باشد.
البته این موضوع به معنی ضرورت داشتن استعداد هنری نیست؛ بیشتر درباره صبر، دقت و کنترل دست صحبت می‌کنیم.
چه کسانی برای رشته دندانپزشکی مناسب‌ترند؟
اگر چند مورد از ویژگی‌های زیر را دارید، احتمالاً دندانپزشکی ارزش بررسی جدی‌تری برای شما دارد:
دقت بالایی دارید.
فضای کاری دندانپزشک بسیار کوچک است و خطاهای کوچک می‌توانند مهم باشند.
از کار عملی لذت می‌برید.
دندانپزشکی رشته‌ای نیست که فقط با مطالعه کتاب تمام شود.
می‌توانید برای مدت طولانی تمرکز کنید.
بعضی درمان‌ها به تمرکز مداوم نیاز دارند.
ارتباط با مردم برایتان قابل تحمل یا جذاب است.
تقریباً تمام فعالیت حرفه‌ای شما با بیمار انجام می‌شود.
از مشاهده محیط دهان یا خون شدیداً اذیت نمی‌شوید.
قرار است هر روز با دهان، دندان، بزاق و گاهی خون سروکار داشته باشید.
صبور هستید.
هم برای یادگیری مهارت‌های عملی و هم برای برخورد با بعضی بیماران به صبر نیاز دارید.
چه کسانی بهتر است قبل از انتخاب دندانپزشکی بیشتر فکر کنند؟
دندانپزشکی رشته بسیار خوبی است، اما برای همه بهترین انتخاب نیست.
اگر فقط به دلیل درآمد وارد این رشته شوید، ممکن است بعداً نظرتان تغییر کند.
اگر از کار بسیار ظریف، محیط دهان، ارتباط نزدیک با بیمار یا ساعت‌ها نشستن در یک وضعیت مشخص متنفر هستید، بهتر است قبل از انتخاب رشته بیشتر تحقیق کنید.
همچنین افرادی که تصور می‌کنند بعد از فارغ‌التحصیلی بلافاصله مطب تأسیس می‌کنند و درآمد بسیار بالایی خواهند داشت، باید تصویر واقع‌بینانه‌تری از بازار کار داشته باشند.
سختی‌های رشته دندانپزشکی
وقتی درباره دندانپزشکی صحبت می‌شود معمولاً درآمد و مطب دیده می‌شود، اما بخش سخت ماجرا کمتر به چشم می‌آید.
فشار روی گردن و کمر
دندانپزشک مدت زیادی در وضعیت نسبتاً ثابت و گاهی نامناسب کار می‌کند.
اگر اصول ارگونومی رعایت نشود، فشار روی گردن، شانه و کمر می‌تواند یکی از مشکلات شغلی این رشته باشد.
نیاز به تمرکز طولانی
هنگام انجام بسیاری از درمان‌ها نمی‌توان وسط کار تمرکز را رها کرد.
باید مدت نسبتاً طولانی روی فضای کوچکی تمرکز کنید.
مسئولیت درمان بیمار
بعد از دانشگاه دیگر نمره استاد تنها نگرانی شما نیست؛ نتیجه درمان یک انسان اهمیت دارد.
هزینه مواد و تجهیزات
بعضی ابزارها و مواد مورد استفاده در دندانپزشکی گران هستند و دانشجو یا دندانپزشک ممکن است در بخش‌هایی از مسیر با هزینه‌های قابل‌توجهی روبه‌رو شود.
ارتباط با بیماران مضطرب
بسیاری از مردم از دندانپزشکی می‌ترسند.
بخشی از مهارت دندانپزشک این است که بتواند با فرد مضطرب، کودک یا بیماری که درد دارد ارتباط مناسبی برقرار کند.
وسایل دندانپزشکی را باید خود دانشجو بخرد؟
این موضوع کاملاً به دانشگاه، ترم و نوع درس بستگی دارد.
بخشی از امکانات اصلی در دانشکده وجود دارد، اما دانشجوی دندانپزشکی در طول دوره ممکن است برای برخی ابزارها، وسایل شخصی یا مواد موردنیاز هزینه داشته باشد.
بنابراین بهتر است هنگام مقایسه دندانپزشکی با رشته‌های دیگر فقط شهریه یا هزینه خوابگاه را در نظر نگیرید.
هزینه تجهیزات و وسایل آموزشی هم می‌تواند بخشی از مخارج دوران تحصیل باشد.
طرح دندانپزشکی چگونه است؟
موضوع طرح را هم باید قبل از انتخاب رشته بدانید.
بر اساس مقررات فعلی خدمات قانونی وزارت بهداشت، دندانپزشکی در گروه رشته‌های مورد نیاز و مشمول خدمت قرار دارد. برای مقاطع کارشناسی و بالاتر مدت قانونی خدمت تا ۲۴ ماه تعیین شده و ضریب منطقه محل خدمت، معافیت‌ها و شرایط قانونی می‌تواند مدت واقعی را تغییر دهد.
محل خدمت نیز الزاماً شهری که خودتان دوست دارید نیست. طبق مقررات فعلی، توزیع مشمولان براساس نیاز و ظرفیت مناطق انجام می‌شود. حتی تهران، مشهد، اصفهان، شیراز و تبریز در مقررات فعلی برای خدمت برخی فارغ‌التحصیلان پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی جزو نقاط غیرمجاز اعلام شده‌اند، البته استثناها و شرایط خاص نیز وجود دارد.
قوانین طرح ممکن است در سال‌های آینده تغییر کنند؛ بنابراین زمانی که به فارغ‌التحصیلی نزدیک شدید باید مقررات همان سال وزارت بهداشت را بررسی کنید.
بعد از فارغ‌التحصیلی دندانپزشک کجا می‌تواند کار کند؟
یکی از مزیت‌های دندانپزشکی، متنوع بودن مدل فعالیت حرفه‌ای است.
دندانپزشک می‌تواند در:
کلینیک‌های دندانپزشکی
مراکز درمانی
درمانگاه‌ها
مراکز دولتی
مطب سایر دندانپزشکان
مطب شخصی
یا پس از تخصص در مراکز تخصصی
فعالیت کند.
اما ورود به بازار کار معمولاً یک اتفاق یک‌شبه نیست.
بسیاری از فارغ‌التحصیلان ابتدا با همکاری در کلینیک‌ها یا مراکز مختلف تجربه و بیمار بیشتری پیدا می‌کنند و بعد درباره راه‌اندازی مطب شخصی تصمیم می‌گیرند.
بازار کار دندانپزشکی چگونه است؟
دندانپزشکی همچنان یکی از رشته‌های مهم حوزه سلامت است، اما نباید بازار کار آن را بدون توجه به شهر و شرایط فرد بررسی کرد.
در شهرهای بزرگ تعداد دندانپزشکان و کلینیک‌ها بیشتر است و رقابت برای جذب بیمار نیز می‌تواند بالاتر باشد.
از طرف دیگر در بعضی شهرهای کوچک‌تر ممکن است تعداد دندانپزشکان کمتر باشد.
در نهایت وضعیت کاری یک دندانپزشک به عواملی مثل این‌ها بستگی دارد:
مهارت بالینی
تجربه
شهر محل فعالیت
نوع خدمات
تعداد بیماران
اعتبار حرفه‌ای
ارتباط با بیمار
فعالیت عمومی یا تخصصی
داشتن یا نداشتن مطب شخصی
بنابراین نمی‌توان برای همه فارغ‌التحصیلان یک آینده شغلی یکسان تصور کرد.
درآمد دندانپزشکی چقدر است؟
احتمالاً یکی از اولین سؤال‌های هر داوطلب همین است.
اما عدد مشخصی برای درآمد یک دندانپزشک وجود ندارد.
ممکن است دو دندانپزشک در یک شهر درآمدهای کاملاً متفاوتی داشته باشند.
درآمد به تعداد بیمار، نوع درمان، سابقه، تخصص، محل کار و مدل همکاری بستگی دارد.
دندانپزشک شاغل در کلینیک
ممکن است براساس قرارداد، درصدی از هزینه درمان یا مدل‌های دیگر همکاری دریافت کند.
در این شرایط بخشی از هزینه‌های مطب و جذب بیمار برعهده کلینیک است.
دندانپزشک دارای مطب شخصی
درآمد ناخالص بالقوه می‌تواند بیشتر باشد، اما هزینه‌های بیشتری هم وجود دارد.
مثلاً:
اجاره یا خرید محل
یونیت و تجهیزات
مواد مصرفی
دستیار
استریلیزاسیون
تعمیر و نگهداری تجهیزات
هزینه لابراتوار
امور اداری و مالیاتی
بنابراین مبلغی که بیمار پرداخت می‌کند برابر با درآمد خالص دندانپزشک نیست.
این یکی از مهم‌ترین نکاتی است که هنگام مقایسه درآمد رشته‌ها باید در نظر بگیرید.
آیا دندانپزشکی هنوز رشته پردرآمدی است؟
دندانپزشکی می‌تواند درآمد بسیار خوبی داشته باشد، اما بهتر است جمله را همین‌جا تمام نکنیم.
رسیدن به درآمد بالا معمولاً به ترکیبی از مهارت، تجربه، بیمار، سرمایه، موقعیت کاری و اعتبار حرفه‌ای نیاز دارد.
بنابراین تصور «قبولی دندانپزشکی = تضمین درآمد بسیار بالا» تصویر دقیقی از این رشته نیست.
در مقابل، فردی که مهارت بالینی قوی دارد، ارتباط خوبی با بیماران برقرار می‌کند و مسیر حرفه‌ای خود را درست پیش می‌برد می‌تواند موقعیت شغلی بسیار خوبی بسازد.
آیا برای دندانپزشک شدن باید حتماً مطب داشته باشیم؟
خیر.
داشتن مطب فقط یکی از مدل‌های فعالیت است.
خیلی از دندانپزشکان در چند کلینیک کار می‌کنند یا مدتی بعد از کسب تجربه برای تأسیس مطب تصمیم می‌گیرند.
راه‌اندازی مطب علاوه بر سرمایه، مسئولیت مدیریتی هم دارد.
در واقع شما دیگر فقط دندانپزشک نیستید؛ باید بخشی از مدیریت کارکنان، تجهیزات، هزینه‌ها و امور اجرایی را نیز انجام دهید.
تخصص‌های دندانپزشکی
بعد از دندانپزشکی عمومی امکان ادامه تحصیل در رشته‌های تخصصی مختلف وجود دارد.
از شناخته‌شده‌ترین حوزه‌های تخصصی می‌توان به این موارد اشاره کرد:
ارتودانتیکس
بیشتر با تشخیص و درمان ناهنجاری‌های دندانی و فکی و مرتب کردن دندان‌ها شناخته می‌شود.
اندودانتیکس
حوزه‌ای که تمرکز اصلی آن درمان پالپ و ریشه دندان است و احتمالاً نام آن را با عنوان متخصص درمان ریشه یا «اندو» زیاد می‌شنوید.
پریودانتیکس
با بیماری‌های لثه و بافت‌های نگهدارنده دندان سروکار دارد.
پروتزهای دندانی
بخش مهمی از فعالیت آن به بازسازی و جایگزینی دندان‌ها و انواع درمان‌های پروتزی مربوط می‌شود.
دندانپزشکی کودکان
تمرکز آن بر درمان و مراقبت دندان‌های کودکان است.
جراحی دهان و فک و صورت
یکی از حوزه‌های جراحی دندانپزشکی است که با درمان‌های جراحی دهان، فک و صورت سروکار دارد.
دندانپزشکی ترمیمی
تمرکز زیادی بر ترمیم، بازسازی و حفظ ساختار دندان دارد.
بیماری‌های دهان و فک و صورت
با تشخیص و مدیریت بیماری‌ها و ضایعات ناحیه دهان و فک ارتباط دارد.
رادیولوژی دهان و فک و صورت
بر تصویربرداری و تفسیر تصاویر مربوط به دهان، دندان و فک تمرکز دارد.
آسیب‌شناسی دهان و فک و صورت
بیشتر با شناخت و تشخیص ماهیت بیماری‌ها و ضایعات دهان و فک سروکار دارد.
آزمون دستیاری تخصصی دندانپزشکی همچنان به‌صورت رسمی برگزار می‌شود و در آزمون ۱۴۰۵ نیز دروس حوزه‌هایی مانند پروتز، آسیب‌شناسی، ارتودانتیکس، اندودانتیکس، پریودانتیکس، بیماری‌های دهان، جراحی، ترمیمی، کودکان و رادیولوژی در بودجه‌بندی آزمون قرار دارند.
چند اصطلاح دندانپزشکی که احتمالاً در دانشگاه زیاد می‌شنوید
اگر وارد دانشکده دندانپزشکی شوید، خیلی زود کلماتی می‌شنوید که شاید الان برایتان ناآشنا باشند.
پری‌کلینیک: مرحله‌ای از آموزش عملی که قبل از کار کامل روی بیمار، مهارت‌های لازم را تمرین می‌کنید.
یونیت: همان مجموعه صندلی و تجهیزات اصلی دندانپزشکی که بیمار روی آن قرار می‌گیرد.
اندو: اصطلاح رایج برای اندودانتیکس یا حوزه درمان ریشه.
پریو: شکل کوتاه‌شده پریودانتیکس؛ حوزه مربوط به لثه و بافت‌های نگهدارنده دندان.
پروتز: حوزه مربوط به جایگزینی یا بازسازی دندان‌ها با درمان‌های پروتزی.
ترمیمی: بخشی که با ترمیم و بازسازی دندان‌ها سروکار دارد.
بخش: دانشجوهای دندانپزشکی برای قسمت‌های مختلف آموزشی و کلینیکی دانشکده زیاد از این کلمه استفاده می‌کنند؛ مثلاً «امروز بخش اندو دارم».
کیس: بیماری که دانشجو برای آموزش یا تکمیل درمان خود در بخش مربوطه پیگیری می‌کند.
بهترین دانشگاه‌های دندانپزشکی ایران کدام‌اند؟
دندانپزشکی در تعدادی از دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور ارائه می‌شود و ظرفیت دانشگاه‌ها ممکن است در هر سال تغییر کند.
از دانشگاه‌های شناخته‌شده‌ای که دانشکده دندانپزشکی دارند می‌توان به دانشگاه‌های علوم پزشکی:
مشهد
تهران
شهید بهشتی
اصفهان
شیراز
تبریز
کرمان
اهواز
یزد
بابل
و تعدادی دیگر از دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور اشاره کرد.
اگر دانشگاه علوم پزشکی مشهد یکی از انتخاب‌های شماست، جزئیات دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از جمله رتبه قبولی، خوابگاه و امکانات را جداگانه بررسی کنید.
وجود یک دانشگاه در این فهرست به معنی رتبه‌بندی قطعی آن نسبت به بقیه نیست.
برای انتخاب رشته باید دفترچه انتخاب رشته همان سال را مبنا قرار دهید؛ چون دانشگاه‌های پذیرنده، ظرفیت‌ها، نوع دوره و شرایط پذیرش می‌توانند تغییر کنند.
برای قبولی دندانپزشکی چه رتبه‌ای لازم است؟
برای این سؤال نمی‌توان یک رتبه ثابت اعلام کرد.
رتبه قبولی دندانپزشکی به عوامل مختلفی وابسته است:
سهمیه
منطقه
دانشگاه
ظرفیت همان سال
نوع دوره
انتخاب‌های سایر داوطلبان
رتبه قبولی دندانپزشکی را باید با توجه به منطقه، نوع سهمیه، دانشگاه و ظرفیت همان سال بررسی کنید. برای آشنایی دقیق‌تر با این موضوع، سهمیه‌های کنکور و اثر آن‌ها در قبولی را نیز بخوانید.
بعد از بررسی رتبه و سهمیه، نوبت به چیدن درست کدرشته‌محل‌ها می‌رسد؛ در راهنمای انتخاب رشته کنکور مراحل انتخاب رشته و نکات تصمیم‌گیری را ببینید.
حتی ممکن است رتبه‌ای که یک سال در دانشگاه مشخصی قبول شده، سال بعد نتیجه متفاوتی داشته باشد.
اگر در زمان انتخاب رشته هستید، بهتر است به جای اعتماد به جمله‌هایی مثل «با رتبه X حتماً دندانپزشکی قبول می‌شوی»، کارنامه‌های سال‌های قبل را در کنار ظرفیت و شرایط همان سال بررسی کنید.
دندانپزشکی بهتر است یا پزشکی؟
جواب یکسانی برای همه وجود ندارد.
پزشکی و دندانپزشکی هر دو از رشته‌های علوم پزشکی هستند، اما سبک زندگی دانشجویی و شغلی آن‌ها کاملاً مشابه نیست.
دندانپزشکی از سال‌های دانشگاه وابستگی زیادی به کار عملی و مهارت دست دارد و بخش عمده فعالیت حرفه‌ای نیز معمولاً در محیط کلینیک یا مطب انجام می‌شود.
پزشکی مسیر آموزشی و بالینی متفاوتی دارد و گستره بیماری‌ها، محیط بیمارستان، کشیک و مسیر تخصص در آن شکل دیگری دارد.
اگر از کارهای ظریف و عملی لذت می‌برید، دندانپزشکی ممکن است برای شما جذاب‌تر باشد.
اگر بیشتر به تشخیص بیماری‌های سیستم‌های مختلف بدن، محیط بیمارستان و درمان پزشکی علاقه دارید، پزشکی احتمالاً بیشتر با علایق شما هماهنگ است.
انتخاب بین این دو نباید فقط براساس رتبه یا تصور درآمد انجام شود.
گر بین این دو رشته مردد هستید، معرفی کامل رشته پزشکی را هم بخوانید تا مسیر تحصیل، محیط کاری، طرح، بازار کار و سبک زندگی پزشکی را با دندانپزشکی مقایسه کنید.
دندانپزشکی بهتر است یا داروسازی؟
این دو رشته نیز سبک کاری بسیار متفاوتی دارند.
دندانپزشکی مستقیماً با بیمار و انجام درمان عملی در ارتباط است.
داروسازی بیشتر با دارو، علوم دارویی، صنعت، داروخانه و حوزه‌های مرتبط ارتباط دارد.
بنابراین کسی که از کار دستی و درمان مستقیم بیمار لذت نمی‌برد، ممکن است صرفاً به دلیل درآمد یا عنوان رشته انتخاب مناسبی در دندانپزشکی نداشته باشد.
اگر از کار عملی مستقیم با بیمار مطمئن نیستید و بیشتر به دارو و علوم دارویی علاقه دارید، معرفی رشته داروسازی را هم بررسی کنید.
آیا دندانپزشکی برای مهاجرت مناسب است؟
امکان فعالیت دندانپزشکان در کشورهای دیگر وجود دارد، اما دندانپزشکی جزو رشته‌هایی نیست که معمولاً بتوانید تنها با ترجمه مدرک وارد مطب یک کشور دیگر شوید.
هر کشور قوانین خودش را برای ارزیابی مدرک، آزمون‌های علمی و عملی، زبان و دریافت مجوز طبابت دارد.
بنابراین اگر مهاجرت یکی از اهداف جدی شماست، باید قوانین کشور مقصد را جداگانه بررسی کنید.
بهتر است دندانپزشکی را فقط با تصور «مهاجرت آسان» انتخاب نکنید.
مزایای رشته دندانپزشکی
از مزیت‌هایی که می‌تواند این رشته را برای بعضی افراد جذاب کند می‌توان به این موارد اشاره کرد:
ترکیب دانش و کار عملی
امکان فعالیت مستقل
امکان راه‌اندازی مطب در صورت داشتن شرایط لازم
تنوع درمان‌ها
امکان ادامه تحصیل تخصصی
مشاهده نسبتاً سریع نتیجه بسیاری از درمان‌ها
ارتباط مستقیم با بیمار
امکان ساختن برند شخصی و مسیر حرفه‌ای مستقل
پتانسیل درآمد مناسب برای افراد ماهر و باتجربه
معایب رشته دندانپزشکی
در مقابل بهتر است این بخش را هم قبل از انتخاب رشته ببینید:
رقابت بالا برای قبولی
دوره تحصیل نسبتاً طولانی
هزینه برخی تجهیزات و وسایل
نیاز به تمرین زیاد برای رسیدن به مهارت بالینی
فشار جسمانی روی گردن، کمر و دست‌ها
کار در محیط دهان و تماس نزدیک با بیمار
مسئولیت بالای درمان
هزینه قابل‌توجه راه‌اندازی مطب
رقابت بیشتر در بعضی شهرهای بزرگ
نیاز به یادگیری و به‌روز ماندن بعد از فارغ‌التحصیلی
پس دندانپزشکی انتخاب خوبی است؟
اگر به این رشته علاقه دارید، از کار عملی لذت می‌برید و ویژگی‌های شغلی آن با شخصیت شما هماهنگ است، دندانپزشکی می‌تواند یکی از بهترین انتخاب‌های گروه تجربی برای شما باشد.
اما اگر تنها تصویر شما از این رشته یک روپوش سفید، مطب زیبا و درآمد بالا است، قبل از انتخاب آن بیشتر تحقیق کنید.
شش سال دانشگاه، تمرین‌های عملی، بیمار، مسئولیت درمان، طرح و بعد از آن ساختن مسیر حرفه‌ای واقعی، بخش‌هایی از داستانی هستند که در تصاویر جذاب شبکه‌های اجتماعی کمتر دیده می‌شوند.
انتخاب رشته خوب یعنی بدانید قرار است زندگی روزمره آن شغل چگونه باشد، نه اینکه فقط عنوان آن را دوست داشته باشید.
سوالات متداول درباره رشته دندانپزشکی
دندانپزشکی چند سال است؟
دوره دکترای عمومی دندانپزشکی معمولاً حدود ۶ سال طول می‌کشد و شامل آموزش علوم پایه، دوره‌های عملی و آموزش بالینی است.
آیا دندانپزشکی طرح دارد؟
بله. طبق مقررات فعلی وزارت بهداشت، دندانپزشکی از رشته‌های مشمول خدمات قانونی است. مدت قانونی برای مقاطع کارشناسی و بالاتر تا ۲۴ ماه است، اما محل خدمت، ضرایب منطقه و بعضی شرایط و معافیت‌ها می‌توانند روی مدت واقعی اثر بگذارند.
آیا دندانپزشکی خیلی سخت است؟
سختی آن فقط درس‌ها نیست. بخش عملی، کار با بیمار، نیاز به تمرکز زیاد و رسیدن به مهارت دستی مناسب از مهم‌ترین چالش‌های این رشته هستند.
آیا درآمد دندانپزشکی بالا است؟
دندانپزشکی پتانسیل درآمد مناسبی دارد، اما درآمد تضمین‌شده و یکسانی برای همه وجود ندارد. مهارت، سابقه، شهر، تعداد بیمار، نوع درمان، تخصص و هزینه‌های محل کار روی درآمد تأثیر می‌گذارند.
آیا برای دندانپزشکی باید دست قوی داشته باشیم؟
مهارت دست اهمیت زیادی دارد، اما بخش مهمی از آن در دانشگاه و با تمرین ساخته می‌شود. دقت، صبر و علاقه به کارهای ظریف از داشتن مهارت حرفه‌ای قبل از ورود به دانشگاه مهم‌تر است.
آیا دندانپزشک عمومی می‌تواند مطب داشته باشد؟
دندانپزشکان عمومی پس از طی مراحل قانونی و دریافت مجوزهای لازم می‌توانند در قالب‌های مختلف از جمله مطب شخصی فعالیت کنند. داشتن مطب بلافاصله بعد از فارغ‌التحصیلی الزامی نیست و بسیاری از افراد ابتدا در کلینیک‌ها تجربه کسب می‌کنند.
برای دندانپزشکی پزشکی بهتر است یا دندانپزشکی؟
هیچ‌کدام برای همه بهتر نیست. اگر به کار عملی ظریف، محیط کلینیکی و درمان‌های دهان و دندان علاقه دارید دندانپزشکی می‌تواند انتخاب مناسب‌تری باشد؛ اگر به بیماری‌های مختلف بدن و فضای پزشکی و بیمارستانی علاقه بیشتری دارید، پزشکی ارزش بررسی بیشتری دارد.
قبل از انتخاب رشته دندانپزشکی چه چیزی را حتماً بدانیم؟
مهم‌ترین نکته این است که دندانپزشکی را فقط از روی درآمد انتخاب نکنید. درباره محیط دانشکده، کار عملی، ارتباط با بیمار، فشار جسمی، هزینه تجهیزات، طرح و شرایط واقعی بازار کار تحقیق کنید و بعد تصمیم بگیرید.
مسیری که برای یک نفر جواب داده، لزوماً بهترین مسیر برای تو نیست.
هر دانش‌آموز نقاط قوت، ضعف و سرعت یادگیری خودش را دارد. نومیرا با تحلیل عملکردت، مسیر یادگیری زیست را متناسب با خودت شخصی‌سازی می‌کند.
پلن مناسب من کدام است؟ ←